‘Primakov90’ dijital fotoğraf sergisi

Kısa biyografi

29 Ekim 1929’da Kiev’de doğdu.
1948 yılında Tiflis’te erkek lisesini bitirdi.
1953 yılında Moskova Şarkiyat Enstitüsü Arap Ülkeleri Bölümü’nü bitirdi.
1956 yılında Moskova Devlet Üniversitesi Ekonomi Fakültesi’nde yüksek lisansını tamamladı.
1956 yılında SSCB Bilimler Akademisi Küresel Ekonomi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde (IMEMO) kıdemli öğretim üyesi oldu.
1956’dan 1962 yılına kadar SSCB Devlet Televizyonu ve Radyosu’nun Arap Ülkeleri Bölümü’nde muhabirlik, baş editör, genel yayın yönetmeni yardımcısı ve genel yayın yönetmeni olarak görev yaptı.
1959 yılında “Bazı Arap Ülkelerine Sermaye İhracatı - Tekel Olarak Yüksek Kar Sağlama Aracı” başlıklı tezini savundu ve doçent derecesi elde etti.
Eylül-Aralık 1962’de IMEMO kıdemli öğretim üyesi olarak görev yaptı.
1962 yılında Pravda gazetesi Asya ve Afrika Ülkeleri Bölümü’nde editör ve muhabir olarak görev yaptı.
1965-1969 yıllarında Kahire’de Pravda gazetesinin Ortadoğu muhabiri olarak görev yaptı.
1969 yılında “Mısır’ın Sosyo-Ekonomik Kalkınması” başlıklı tezini savundu ve doktor derecesi elde etti.
30 Aralık 1970’den 1977’ye kadar SSCB Bilimler Akademisi Küresel Ekonomi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde Direktör Yardımcısı sıfatıyla görev yaptı.
1974 yılında SSCB Bilimler Akademisi’nin muhabir üyesi oldu.
1977-1985 yılları arasında SSCB Bilimler Akademisi Doğu Bilimleri Enstitüsü Direktörü olarak görev yaptı.
1979 yılında SSCB Bilimler Akademisi’nin öğretim üyesi oldu.
1980 yılında SSCB Devlet Ödülü’ne layık görüldü.
1985-1989 yılları arasında SSCB Bilimler Akademisi Küresel Ekonomi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde Direktörü olarak görev yaptı.
1988 yılında Küresel Ekonomi Sorunları ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde akademik sekreter ve SSCB Bilimler Akademisi Başkanlık Heyeti üyesi oldu.
Şubat 1988’de SSCB Yüksek Konseyi’ne milletvekili seçildi.
1989-1991 yılları arasında SSCB’de milletvekilliği yaptı.
1990 yılında SSCB Yüksek Sovyet Konseyi Başkanı oldu.
1991 yılında SSCB Başkanlık Konseyi üyesi oldu.
Mart 1991’de SSCB Güvenlik Konseyi üyesi oldu.
30 Eylül 1991’de SSCB KGB Birinci Ana Daire Müdürü, KGB Birinci Başkan Yardımcısı oldu.
6 Kasım 1991’de SSCB Merkezi İstihbarat Servisi Başkanı oldu.
26 Aralık 1991’den Ocak 1996’ya kadar Rusya Dış İstihbarat Servisi Direktörü olarak görev yaptı.
9 Ocak 1996’da Rusya Dışişleri Bakanı oldu.
11 Eylül 1998’den 12 Mayıs 1999’a kadar Rusya Hükümet Başkanı olarak görev yaptı.
19 Aralık 1999’da Rusya Federasyonu Devlet Duması üçüncü dönem milletvekili oldu.
2000-2001 yıllarında Rusya Federasyonu Devlet Duması’nda “Anavatan - Tüm Rusya” grubunun başkanı olarak görev yaptı.
Aralık 2001’den 21 Şubat 2011’e kadar Rusya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı olarak görev yaptı.
2002-2015 yılları arasında Rusya Ticaret ve Sanayi Odası’na bağlı “Merkür Kulübü” Konseyi’nin başkanı olarak görev yaptı.
26 Mayıs 2008’de Rusya Bilimler Akademisi Başkanlık Heyeti üyesi oldu.
2011-2015 yıllarında Rusya Bilimler Akademisi Durum Analizi Merkezi öğretim üyesi oldu.
23 Kasım 2012’de kapsamlı iletişim ve güvenlik sistemleri alanında çözümler sunan RTİ adlı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı oldu.
2014 yılında Rusya Devlet Ödülü’ne layık görüldü.
26 Haziran 2015’te uzun süren hastalığı nedeniyle hayatını kaybetti. Devlet töreniyle Moskova’daki Novodeviçye Mezarlığı’na defnedildi.





“Primakov’un manevrası”

24 Mart 1999'da Primakov, resmi uçakla Washington’a gitti. Resmi ziyaret sırasında Başbakan’ın 5 milyar dolarlık IMF kredisiyle ilgili anlaşma yapması gerekiyordu. Uçağın telefonu çaldığında, uçak Newfoundland adasının üzerindeydi: ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, NATO’nun Yugoslavya’ya düzenlediği saldırıları bildirdi. “İttifak Gücü” adındaki operasyona başlama kararı, NATO Genel Sekreteri Javier Solana tarafından alındı.

Gore, Amerikalıların askeri operasyonu desteklediklerini, zira Kosova’daki etnik temizliğe daha fazla tahammül etme niyetinde olmadıklarını ifade etti. Moskova, Balkanlardaki şiddetten yalnızca Sırplar’ı değil, Hırvatlar, Boşnaklar ve Kosovalıları da sorumlu tuttu. Kremlin’in pozisyonu bir kez daha göz ardı edildi.

BM Güvenlik Konseyi kararı olmadan askeri güç kullanıldı. Beyaz Saray, operasyonu “insani müdahale” olarak nitelendirdi.

Primakov, duydukları karşısında şok oldu. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra uçaklar, ilk kez bir Avrupa ülkesine bombardıman düzenliyordu.

Primakov, ABD ziyaretini iptal etmeye karar verdi. Gore’a bunu bildirdi ve uçak rotasını Moskova’ya döndürdü. ABD başkan yardımcısı bu rahatsızlığı gidermeye çalıştı ve Rusya başbakanını Washington’a gitmeye ve orada bir ziyareti erteleme anlaşması imzalamaya ikna etmeye çalıştı. Ancak Rusya Başbakanı dik duruş sergiledi.

Primakov’un bu tutumu günümüzde Rusya’nın çok vektörlü dış politikasının başlangıcı olarak adlandırılıyor.

Primakov’un haklılığını kabul eden az sayıdaki Amerikan devlet adamlarından biri, eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’dir.

Kissinger, “Primakov, Rusya’nın çıkarları açısından haklıydı. Gerçekten de, eğer Primakov Washington’a gitseydi, rahatsız edici bir durum oluşurdu... Uçuşa devam etseydi, açık ve kamusal karşı duruştan daha fazlasını sergilemek zorunda kalırdı” dedi.

Yeltsin, Sırbistan’a yönelik bombardımanın başlamasından bir gün sonra yaptığı açıklamada, “Aslında şu anda, NATO’nun 21. yüzyıla küresel jandarma üniformasıyla girme girişimi söz konusu. Rusya buna asla kabul etmeyecek” ifadelerini kullandı.

Primakov’un manevrasıyla başlayan Rusya’nın çok vektörlü yaklaşımı, Vladimir Putin’in 2007’deki Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı konuşmayla nihai olarak şekillendi.

Uluslararası katılımcılara hitap eden Rusya Devlet Başkanı, “Yeni küresel büyüme merkezlerinin ekonomik potansiyeli, politik etkiye dönüştürülecek ve çok kutupluluğu pekiştirecektir. Bu bağlamda, çok taraflı diplomasinin rolü ciddi bir şekilde artmaktadır” diye konuştu.

Putin, Rusya ile Batı arasındaki ilişkilerde bozulmanın tam olarak Yugoslavya’nın NATO güçleri tarafından bombalanmasıyla başladığını defalarca kez dile getirdi.

Primakov, modern Rusya’nın tüm dış politika felsefesinin temelini attı. Ulusal diplomaside “Primakov’un çizgisi” diye adlandırılan bir terim dahi mevcut. Bu terim, ulusal çıkarların ve uluslararası hukukun Rus dış politikasının temeli olduğu anlamına gelmektedir.

Mevcut Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’nın dış politikasının yalnızca Batı ya da Doğu ile sınırlı olmadığını defalarca vurguladı. Hatta Lavrov, Primakov’a atfettiği bir şiir yazmıştır:

... Kaderin keskin dönüşleri

Onun özünü değiştirmedi.

O, büyük uçakları

Döndürecek güçteydi.


Primakov, Atlantik üzerinde yaptığı dönüşünü bir tür kahramanlık olarak görmedi.

Primakov, bir röportajında, “Bu, o andaki varlığı ve ziyareti ile saldırganlığı teşvik etmemesi gerektiğini düşünen bir kişinin sergilediği tamamen normal bir davranış. Yalnızca, herhangi bir normal başbakanın yerine getirmesi gereken bir eylemi gerçekleştirdim. <...> O zaman doğru bir tutum sergilediğimizi bugün kesin olarak söyleyebileceğimizi düşünüyorum” ifadelerini kullandı.





Vladimir Putin:

«Yevgeniy Maksimoviç, modern çok kutuplu dünya kavramının tanınmış yaratıcılarından biridir. Primakov, bu kavramdan bir devletin hakimiyetinin yadsınamaz ve sarsılmaz göründüğü bir dönemde bahsetti. Şimdiyse yaşamın kendisi, Primakov’un ne kadar haklı olduğunu, kelimenin tam anlamıyla geleceğe bakarak küresel süreçleri ve eğilimleri ne kadar erdemli bir şekilde ve derinlemesine anladığını kanıtlamaktadır.»

 

Sergey Lavrov:

«Çalışmaları, Rusya dış politika idaresinin en yüksek mesleki geleneklerini barındırıyordu; hiçbir zaman basit, siyah-beyaz yaklaşımları benimsemedi, haklı olarak Rusya gibi bir ülkenin dış politikasının yalnızca ince, katmanlı, akıllı, ileri olabileceğini düşünüyordu.»


Valentina Matviyenko:

«Ülkenin ve halkın çıkarları, onun için sadece fikirler, tutumlar olarak değil, aynı zamanda da somut meseleler olarak her zaman ön planda oldu. Primakov, bu birliğe büyük önem veriyordu ve en önemlisi de, çalışmalarında her zaman bunu sağlayabiliyordu.»

 

Henry Kissinger, Eski ABD Dışişleri Bakanı:

«Primakov, ülkesinin çıkarlarını cesaretle, enerjik bir şekilde ve bilgeliğiyle savunan gerçek bir Rusya vatanseveriydi, bunu yaparken diğer devletlerle ilişkileri geliştirmek adına çabaları ustalıkla sarfederdi.»

 

Başlıca çalışmaları

 Arap Ülkeleri ve Sömürgecilik - М.: Gospolitizdat, 1956.

60’Lı ve 70’li Yıllardaki Uluslararası Çatışmalar. - М., 1972 (eş yazar olarak).

Mısır: Cumhurbaşkanı Nasır Dönemi. - М. : Mısl, 1974 (2. baskı yılı 1981; P. Belyayev ile eş yazar). 

Ortadoğu: Barışa Giden Beş Yol. - М.: Mısl, 1974.

Enerji Krizi: Sovyet Bilim İnsanlarının Yaklaşımı. — М., 1974.

Kapitalist Dünyada Enerji Krizi / Y. M. Primakov’un editörlüğünde.   - М.: Mısl, 1975.

Ortadoğu’daki Çatışmanın Anatomisi. - М. : Mısl, 1978.

Kapitalist Dünyada Enerji Alanındaki Yeni Fenomenler. - М. : Mısl, 1979.

Sömürgecilik Sisteminin Çöküşünden Sonra Doğu. - М.: Mısl, 1982.

Doğu: 80’li Yılların Eşiği. - М.: Nauka, 1983.

Bir Komplo Hikayesi: 70’lerde ve 80’li Yılların Başında ABD’nin Ortadoğu Politikası. - М.: Politizdat, 1985.

Rus Dış İstihbarat Tarihine İlişkin Yazılar. 6 cilt, Cilt 6 - М. : Uluslararası İlişkiler, 1996 (eş yazar olarak).

Büyük Siyasetteki Yıllar. - М.: “Çok Gizli” Koleksiyon, 1999.

Sekiz Ay Daha...  - М.: Mısl, 2001.

11 Eylül Sonrası Dünya. - М.: Mısl, 2002.

Gizli: Sahnede ve Kuliste Ortadoğu. - М. : Rossiyskaya Gazeta, 2006 (2. baskı 2012 yılında).

Politikanın Mayınlı Tarlası. - М. : Molodaya Gvardiya, 2006.

Durum Analizi Metodu ve Sonuçları. - М. : MGİMO, 2006.

Rusyasız Dünya? Siyasi Dar Görüşlülük Neye Yol Açacak? - М. : Rossiyskaya Gazeta, 2009.

Sesli Düşünceler. - М.: Rossiyskaya Gazeta, 2011.

Kavşaklardaki Buluşmalar. - М.: Tsentrpoligraf, 2015.

 

Yevgeniy Primakov’un kitapları, birçok yabancı dile çevrildi, özellikle de yurtdışında İngilizce, Arapça, Bulgarca, Yunanca, İtalyanca, Çince, Makedonca, Almanca, Farsça, Rumence, Türkçe, Fransızca, Japonca ve diğer dillerde yayımlandı.