Rusya Federasyonu Türkiye Büyükelçiliği
Tel.: +90-312-439-21-83 ( 9:00 - 12:00 )
/

Büyükelçi Aleksei Erkhov Dünya için yazdı

30.06.2021

30 Haziran tarihinde Dünya gazetesi, Rusya Ankara Büyükelçisi Aleksei Erkhov’un kaleme aldığı Rus-Türk ticari ve ekonomik işbirliği ile ilgili makaleyi Rusya ekinde yayınladı.




Dünya Gazetesi Röportajı (Haziran 2021)

2020 yılının ikinci çeyreğinden itibaren kendini hissettiren pandemi Türkiye-Rusya ilişkilerini nasıl etkiledi?

Mesele, buna hangi açıdan bakılacağıdır. Eğer ticaret hacmi açısından bakacak olursak, olumlu dinamik kuşkusuz biraz “yavaşladı”, nitekim ticaret hacmi %20 veya 5.2 milyar dolar azaldı. Genel olarak, Türkiye’de enerji kaynaklarına olan talebin azalması nedeniyle Rusya’dan enerji kaynakları tedarikinde hafif bir düşüş oldu. Ancak bununla da sınırlı değil, Türk tarafının pazarını korumak için bazı kısıtlayıcı tedbirler aldığını görmekteyiz. Bunun da etkisi oldu.

Diğer taraftan, eğer ticari ve ekonomik ilişkilerimizin yapısını analiz edersek, enerji dışı segmentlerin payının arttığını göreceğiz, özellikle de tarım sanayii kompleksi, kimya sanayii ve değerli metal alanlarında. Bu nedenle, elbette pandemi karşılıklı ticaret üzerinde belirli bir olumsuz iz bıraktı, bazı zorlukları beraberinde getirdi ancak aynı zamanda gelecek vaat eden yeni nişler de açtı.

Pandemi Rusya’daki yatırımları nasıl etkiledi? Yerel yatırımlar ve doğrudan yatırımlardaki değişimi değerlendirebilir misiniz?

Koronavirüsün sonuçları, tüm dünyada olduğu gibi Rusya’daki iş yapılarını da yatırım portföylerini gözden geçirmeye, kilit projelere odaklanmaya ve gelecek vaat eden ancak yakın gelecekte kârlılığı garanti etmeyen gelişmeleri bir kenara bırakmaya zorladı. Bununla birlikte, yatırım faaliyetlerinin ileriye doğru hareketini sürdürmesi önemlidir. Sağlık, ilaç endüstrisi ve biyoteknoloji, gıda perakendeciliği, bilişim teknolojileri ve e-ticaret sektörlerine girişler gözle görülür şekilde arttı. Rusya’nın yaklaşık 30 bölgesinde temsil edilen Türk yatırımcılar, devletin iş dünyasını destekleme önlemlerini de kullanarak bu zorlu ekonomik dönemi sabırlı bir şekilde geçirmektedir. Aynı zamanda Türk yatırımcıların bir kısmı, belli miktarda öngörülemezlik olmasına rağmen, üretim kapasitelerini genişletmek için yeni yatırım projeleri geliştirmekte ve hatta onları hayata geçirmektedir.

Bize Rusya’daki yatırım ikliminden bahsedebilir misiniz? Yakın gelecekte doğrudan yatırımları artırmaya yönelik yeni planlar var mı?

Haziran 2021’de yüz yüze formatta gerçekleştirilen 24. Saint Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu’nun sonuçlarına bakacak olursak, forum kapsamında toplam tutarı 52 milyar doları aşan 800’den fazla yatırım anlaşmasının imzalandığını göreceğiz. Bu etkileyici rakamlar, Rusya’daki yatırım ortamının hem yerli hem de yabancı yatırımcılar için rahat ve istikrarlı olduğunu göstermektedir. Rusya hükümeti, yatırımcılara yardımcı olmaya yönelik araçları optimize etmeye ve basitleştirmeye çalışarak yatırım mevzuatını sürekli olarak geliştirmektedir. Bu yıl, yeni devlet destekleme önlemleri yürürlüğe koyuldu. Bunlar, özel yatırım projesi 2.0 (ÖYP) ve yatırım koruma ve teşvik anlaşmasıdır (YKTA). Rusya’nın bölgelerinde çok çeşitli vergi imtiyazları, sanayi sübvansiyonları ve imtiyazlı krediler sağlayan yeni özel ekonomi bölgeleri, endüstri parkları, öncelikli kalkınma sahaları oluşturulmaktadır.

Türk yatırımcıların Rusya’da tüm devlet desteği tebdbirlerinden aktif olarak faydalandıklarını belirtmek önemlidir. Örneğin, Coşkunöz şirketine, Tataristan Cumhuriyeti’ndeki Alabuga Özel Ekonomi Bölgesi’ndeki üretimi genişletmesi için Sınai Kalkınma Fonu’ndan imtiyazlı kredi sağlandı. Ünteks şirketi, Ivanovo Bölgesi’ndeki Rodniki Endüstri Parkı’nda tekstil fabrikasını inşa etmektedir. Hayat Holding, Kaluga Bölgesi’ndeki Kaluga Özel Ekonomi Bölgesi’nin bir katılımcısı olup hijyen ürünleri üretimine yönelik yeni bir tesisin inşası üzerinde çalışmaktadır.

Görevde bulunduğunuz süre boyunca Türkiye’deki Rus yatırımlarında herhangi bir değişiklik oldu mu? Yakın dönemde işbirliğini genişletmek ve yatırımları artırmak için ne gibi çalışmalar yapmayı planlıyorsunuz?

Türk ekonomisine yapılan Rus yatırımları, sermaye yatırımlarının kapsamı ve büyük miktardaki hacimleri bakımından öne çıkmaktadır. Bunlar, hem milyarlarca dolarlık yatırımları içeren Akkuyu NGS ve 6-7 milyar dolarlık yatırım hacmine sahip TürkAkım doğalgaz boru hattı hem de İskenderun’daki maliyeti 2 milyar doları aşan MMK metalürji tesisidir. Yani, Rusya’dan Türkiye’ye mevcut yatırım akışları stratejik bir temele sahiptir ve uzun yıllar sürecek şekilde hesaplanmıştır. Bununla birlikte, şu anda Rus şirketlerinin Türkiye’de üretimi yerelleştirme olanaklarına giderek daha fazla ilgi gösterdiğini görüyoruz. Bunun sebepleri, artan nüfus ve bunun sonucu olarak Türk iç pazarının gelişimi ile avantajlı coğrafi konumdur. Bu nedenle, ülkelerimiz arasındaki karşılıklı yatırım işbirliğini yoğunlaştırma planlarından bahsedersek, işletmeler arasındaki diyaloğu geliştirmeye, iş bağlantıları için daha fazla fırsat yaratmaya ve yeni diyalog biçimleri başlatmaya çalışacağız.

İki ülkenin turizm alanındaki işbirliğini değerlendirebilir misiniz? Kısa ve orta vadede bu alanda nasıl bir gelişme bekliyorsunuz?

Günümüzün gerçekleri, turistlerin güvenliği, sağlıklı turizm için gerekli koşulların oluşturulması ve ülkelerimizdeki sürdürülebilir epidemiyolojik durumun korunması ile ilgili konuları ön plana çıkarmaktadır. Bu nedenle, önceki turist akış hacimlerine adım adım dönüş yaparak durumun kademeli bir şekilde gelişeceğini öngörüyoruz.

Türkiye ve Rusya hangi alanlarda işbirliği yapabilir, mevcut işbirliğini genişletmek için neler yapılabilir?

Rusya ve Türkiye arasındaki mevcut ve potansiyel işbirliği paleti çok çeşitlidir. Gözlerimizin önünde ilaç ve biyoteknoloji alanında yeni işbirliği biçimleri kurulmaktadır. Uzay alanındaki ortak çalışmanın vektörleri dikkat çekmektedir. Uçak yapımı alanındaki projeler istişare edilmektedir. Otomotiv endüstrisindeki yeni etkileşim biçimleri de geçerliliğini yitirmedi. Nitekim, yukarıda adı geçen Türk şirketi Coşkunöz, bu yıl “Aurus” projesi için otomobil aksamları teslimatına başlarken Rus GAZ Grubu da, Sakarya ilinde Euro-6 motorlu “GAZelle NN” modeli yeni ticari araç üretimine başladı. Gemi inşasında bir dizi önemli proje uygulanmış olup yenileri planlanmaktadır. Lojistik ve nakliye alanındaki olası nişlere de dikkat çekmekte fayda var. Ekoloji, sürdürülebilir kalkınma ve kapalı döngü ekonomisi alanında diyaloğun geliştirileceğinden ve ortak adımlar aranacağından eminiz. Bilişim ve dijital teknolojiler sektörü, kaçınılmaz olarak iki ülkenin de odak noktasında bulunacaktır. Hem hükümet düzeyinde hem de iş çevreleri arasında gerçekleştirilen düzenli bir “saat ayarı” ve sürekli diyalog, işbirliğini sürdürmenin ve genişletmenin en büyük garantisidir. Rus tarafı olarak, gelecek yıl 100. yılını geride bırakacak olan Türkiye’deki Ticaret Temsilciliğimizle birlikte, bir dizi sektörel Rus-Türk sanayi forumu organize etmek için çalışma yürütüyoruz. Türk meslektaşlarımızı ve partnerlerimizi bu çalışmaya dahil etmekten memnuniyet duyacağız.